Balın hasat edilmesi için olgunlaşması gerekir. Eğer bal
olgunlaşmadan hasat edilirse, kalitesiz, sulu olur ve erken
şekerleşir, bazende ekşiyebilir. Arıcılıkta arılardan bal alma işine
hasat ( salma ) denir. Bal salma zamanı pratik olarak şöyle
anlaşılır; Ballıktaki en son çerçevelerinin 4/3 nün gözleri
mühürlenmiş çereçeve ele alındığı zaman , döndürüldüğü,
çevrildiğinde ( alt üst edildiğinde ) içindeki açık gözlerden bal
sızmıyorsa bal olgunlaşmış demektir.
Bal hasadı ya sabahın erken saatlerinde veya akşam üstü
yapılır. Bal hasadı yapılırken yağmacılığa meydan verilmemelidir.
Hasattan önce körük yapılır, çerçevelerin konacağı boş kovan
hazırlanıp üzerini örtmek için bir bez, el demiri, maske, bıçak,
fırça hazırlanıp kovanın yanına getirilir. Kovan açılmadan önce uçma
deliğinden bir iki defa duman verilir. Üst kapak açılarak üstünden
bolca duman verilerek arıların kuluçkalığa inmesi sağlanır. Hasat
yapılırken kesinlikle yavrulu çerçeve alınmaz, eğer yavru varsa
yavruların çıkmasına kadar hasat temin edilir, duman verildikten
sonra en kenardan itibaren levye ile çerçeve oynatılıp çıkartılır,
üzerindeki arılar fırça ile kovana dökülür, arısız çerçeve boş
kovana konar ve üzeri bezle kapatılır, hasat bitince derhal kovan
kapatılır, diğer kovanlara bakılır, bu sırada yağmacılık başlamışsa
sağım bırakılır. Kovandan alınan ballar hemen süzme odasına
getirilip sıcak sıcak süzülmelidir, eğer hava soğukk ise odada soba
yakıp sıcaklığın 30 C derece üzerine çıkması sağlanır, bal yoğun
olduğu için soğuk havada rahat süzme işlemi yapılamaz. Süzülecek
peteklerin sırları bıçak veya bal tarağı ile taranarak makinaya
konur ve süzülür, süzülen çerçevelerin diğer yüzü çevrilerek o
yüzden süzüldükten sonra bir kovanda toplanarak tamir ve
temizlenmesi için tekrar arılara verilir, eğer arılara verilmezse
temiz bir odada mum güvesine karşı tedbir alınarak muhafaza edilir.
Süzme makinasından süzülen ballar 48 saat dinlendiktirildikten sonra
içindeki hava kabarcıkları ve mum parçacıkları üzerine çıkar. Bunlar
bir kevgir vasıtası ile alınarak süzme ballar ambalaj kaplarına
doldurularak etiketlenip piyasaya arz edilir.
|