Aktarma
zamanı :
Kara kovalar her
mevsimde fenni kovanlara aktarılırsa da en uygun zamanı yavru ve
yumurtanın kovanda en az bulunduğu ilkbahar dönemidir. Kovanda işçi
arıların fazla bulunduğu sıcak yaz aylarında mecbur kalmadıkça
aktarma yapılmaz. Eğer aktarma işi sonbaharda yapılacaksa, kovanda
yumurtanın en az olduğu zaman seçilir. Başka kovanlardan alınan
ballı çerçevelerden yeni kovana yeterince konur. Ana arı ve işçi
arılar yeni kovana aktarılarak eski petekler iptal edilir.
Aktarmada kullanılan malzemeler : Aktarma işi en az
iki kişi ile yapılır, 3 kişi olursa daha rahat olur. Körük, maske,
bal bıçağı, pamuk ipliği, fırça, aktarılacak yeni kovan çerçeveleri
ile bir kova su (elleri yıkamak için) boş bir kap ( ballı petek
parçalarını koymak için ) iptidai kovanı açmada ihtiyaç duyulan
keser, kerpeden, testere gibi aletlerle eski kovandan çıkan
peteklere çerçeve boyunca kesmek için düz bir tahta parçası aktarma
sırasında kullanılacak malzemelerdir.
Aktarmanın yapılışı : Eski tip kovanlar çok
şeşitlidir. Burada tahtadan çakma bir kovanın ilkbaharda
aktarılmasını anlatalım. Aktarmaya hava ısısının 15-20 derece
olduğu ılık bir günün erken saatlerinde başlamalıyız. Yağmurlu ve
rüzgarlı günlerde aktarma yapılmaz. Aktarma mümkün olduğu kadar seri
ve çabuk yapılmalı.
Aktarılacak eski kovana uçma deliğinden bolca duman verlir,eski
kovan yerinden alınarak 10-20 metre arka tarafa gelecek şekilde
uzağa götürülür. Yerine yeni fenni kovan kour. Eski kovan ters
çevrilerek alt tahtasının çivileri kerpedenle sökülerek yavaş yavaş
açılır, eski kovandan bir iki parça petek alınarak geçici olarak
yeni kovana konur. Kendi peteğinin kokusunu duyan içi arılar yeni
kovana tıpanırlar. İşten gelen işçi arılar da yeni kovanın etrafını
sarıp ana arıyı ararlar. Eski kovanı uzağa götürmekte maksat;
aktarma sırasında uçuşarak gelen arılar alışkanlık icabı eski
yerlerine gelirler ve arıcıyı fazlasıyla rahatsız etmezler. Açılan
eski kovana bolca duman verilerek arıların çekilmesi sağlanır.
arısız kalan petekler sıra ile kesilip alınır. Düz tahta üzerinede
çerçeve boyutlarında kesilerek peteğin ballı kısmı çerçevenin üst
kısmına gelecek şekilde, hazır pamuk ipliği ile 4-5 yerinden
bağlanır.
Eğer petek çerçeveyi doldurmazsa, dolduracak kadar petek
parçaları kesilip eklenerek çerçeveye doldurulup bağlanır. Yumurta
ve yavrulu petekler kesilip atılmaz ve mutlaka çerçevelere bağlanır.
Petekler kesilip çerçevelere bağlanırken devamlı kontrol edilerek,
petekler üzerinde ana rastlanırsa yeni kovana nakledilir. Yalnızana
arıyı yakalayıp yeni kovana naklederken çok dikkatli olmak gerekir.
Bu sırada anayı mümkün mertebe incitmemek ve hırpalamamak lazım.
Bağlanan çerçeveler tekrar tekrar yeni kovana konur. Eğer anayı
bulup, incitmeden yeni kovana nakledildiyse eski kovan rahatlıkla
alınarak yeni kovanın üzerine getirilip silkilir. Ana arnın kokusunu
alan işçi arılar, hemen ananın etrafını sarar ve yeni kovana sahip
çıkarlar. Aktarmadan sonra eski kovanda kalan ballı balsız bütün
petek parçalarını yanımızda hazır bulunan boş kovana koyup kapatmak
lazımdır. Aktarma yapılırken yağmacılığa meydan vermemek için çok
dikkat etmek gerekir.
|