KOVAN TÜRLERİ

1-İptidai kovanlar : Memleketimizde ve bölgemizde çok çeşitli iptidai kovanlar vardır. Bunlar yapıldıkları malzeme ve şekillerine göre isim alırlar. a)        Yuvarlak küçük kovanlar b)        Çakma tahta kovanlar c)        Çamurdan kovanlar d)        Sepet kovanlar Özellikleri: 1)     Bu kovanlar çerçevesizdir 2)     Dar ve havalandırmaları çok zordurdur 3)     Bal verimi azdır 4)     Suni petek takılmaz 5)     Fazla sayıda oğul verirler 6)     Hastalık ve haşerelerle mücadele etme imkanı çok azdır 7)     Ana değiştirmek, oğul önlemek, bölmek gibi işlerin yapılması mümkün değildir.   2- Çerçeveli (fenni) Kovanlar : Tarım ve orman bakanlığı, yurdumuzda Langstroth  ve Dadant olmak olmak üzere iki tip kovan kabul etmiştir. a)Langstroth b)Dadant Kullanılışının elverişliliği nedeniyle en fazla langstrot kovanlar kullanılır.   Genellikle kışı uzun ve şiddetli, florası zengin, bal mevsimi kısa süren bölgeler için dadant, kışı hafif, çiçekli bitkileri az ve bal mevsimi uzun süren bölgelerde langstront kovanı kulanılır. Kovan yaparken ölçülere azami dikkat edilmesi şarttır. Pilanda gösterilen ölçüler hiç bir surette değiştirilmemeli ve planda gösterilen ölçüler aynen alınmalıdır. Yapılmış bir kovan alınmak suretiyle elde edilebilecek rakamlarda ölçü hatası olabileceğinden bundan kaçınılmalıdır. Kovan yapımında mümkün olduğu kadar çırasız ve budaksız kuru çam veya çam cinsinden tahta kullanılır. Langstrot kovan temizlendikten sonra kalınlığı 25 mm dadant ise kalınlığı 30 mm olan tahtadan yapılmalıdır. Kovan iç ölçüleri değişmemek şartıyla daha kalın yapımasında sakınca yoktur. Kovanların yalnız dış kısımları boyanmalıdır.   Çerçeveli kovanların özellikleri : 1) İstendiği zaman açılıp muayene, ilaçlama, kontrol, ana değiştirme yapılır.                                                                                                                                      2) Suni petek taktırma suretiyle bal verimi yükselir. Sağımı kolay olur, bal temiz ve kaliteli olur. 3) Fenni kovanlardan birbirine yavru yardımı ve bal verilebilir 4) Az oğul verirler, istenilirse bala bırakılır 5) Bölme ve birleştirme işlemleri rahatlıkla yapılabilir 6) Bir yerden bir yere taşıma imkanları vardır 7)Pazarlaması daha kolaydır   a)    Standart langstrot kovanı özellikleri 1)        Kuluçka ve ballıklar onar çerçevelidir 2)        Kuluçkalık ve ballık ölçüleri aynıdır 3)        Kuluçkalık ve ballıklarda kullanılan çeçeveler birbirlerinde kullanıl   Langstrot Kovan Parçaları : 1)        Kapak 2)        Örtü tahtaları 3)        Ballık 4)        Kuluçkalık 5)        Dip Tablası 6)        Uçuş Tahtası 7)        Çerçeveler 8)        Bölme tahtası   Memleketimizde Tarım ve Orman Bakanlığı standartlarına göre kovanlar Arıcılık Araştırma Enstitülerinde ve Zirai Donatım Kurumlarında yapılmaktadır. Fenni kovan yapmak isetyenlerin illerde Tarım İl Müdürlüklerine, ilçelerde İlçe Müdürlüklerine baş vurup kovan plan ve ölçülerini almaları gerekir.   ÇERÇEVELERİN BİRBİRLERİNİ VE KOVAN İÇ YÜZEYİ İLE OLAN MÜNASEBETLER 1.      Çerçeveler kuluçkalık veya ballık içine dizildiği zaman üst çıtalar arasında 12 mm’lik aralık kalmalıdır. 2.      Çerçevelerin alt yüzeyleri, kovan gövdesinin alt kenerı ile aynı hizzada olmalıdır. 3.      Çerçeve üst çıtası iç kısmı çerçeve boyunca 3 mm’ lik genişlik, 5 mm derinlikte oyulmalı yan çıtalar çerçeve teli için karşılıklı delinmelidir. 4.       Örtü tahtasının alt kısmı çerçevelerin üst kısmı arsında kalan mesafe 8 mm olmalıdır. Kesinlikle fazla veya az olmamalıdır. 5.      Çerçeve yan çıtaları ile kovan gövdesi iç kısmı arasında her yandan 7,5 mm’lik aralık kesinlikle bulunmalıdır. 6.      Kovan dip tahtasının önden arkaya yükselen bir meyille yapılması ve çerçeve alt çıtaları ile dip tahtası arsında önde 2,5 cm arkada 1,5 cm’lik bir mesafe bulunmalıdır   b) Dadant Kovanı ve Özellikleri :  Kuluçkalıkta ve ballıkta 12’şer çerçeve bulunur, kuluçkalık ve ballık çerçevelerinin ölçüleri değişiktir.    Standart ölçülere uygun fenni kovanlarla arıcılık yapmanın faydaları : 1) Arıların bakım ve muayeneleri kolaydır 2) Bal verimi ve kalitesi yüksektir                                                            3) Hastalıklarla mücadele kolay olur 4) Amaca uygun ve seyyar arıcılık yapılabilir 5) Kovanlarda birbirine yardım verilebilir 6) Bölme ve birleştirme yapılabilir 7) Kovana istenilen her türlü müdahele yapılır 8) Arı sütü elde etmek münkündür 9) Yenileme kolay olur 10) Balı alınan petekler tekrar kullanılabilir 11) Ana arı üretimi ve ticareti yapılabilir 12) Temel petek kullanılabilir    Kovan imalinde göz önünde tutulacak hususlar : a)     Kerestesi beyaz veya sarı çam olmaıdır b)     Kereste kuru, budaksız, çırasız olmalıdır c)     Bakanlıkça kabul edilen standart ölçülerde olmalıdır d)     Kapak düz olmalıdır e)     Kovanın taşınması için elle tutma yerleri olmalıdır f)       Kovan dıştan boyanma tekniğine göre boyanmalıdır g)     Uçma çıtası hareketli büyük ve küçük delikli olmak üzere her mevsimde kullanmaya elverişli olmalıdır. h)     Örtü tahtasının uygun bir yerinde havalandırma deliği bulunmalıdır. i)        Kovan kapağı iç kısmı nı dört taraftan çerçeveleyen çıtalardan birtanesi arıların geçmeyeceği kadar kısa olarak çakılmalı ve böylece kovanın havalanması sağlanmalıdır.